عزيز دولت آبادى

613

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )

لعلى ايروانى تبريزى ميرزا على خان متخلص به لعلى به سال 1261 ه ق . در تبريز تولد يافت در جوانى به تجارت اشتغال داشت و بعدها از تجارت دست كشيد و نزد ميرزا ابو الحسن حكيم‌باشى به تحصيل علم طب پرداخت و به مقام پزشك مخصوص مظفر الدّين شاه ارتقا يافت و ملقب به شمس الحكماء گشت در سفر سوم ناصر الدّين شاه همراه او به اروپا رفت و به سال 1325 ه . ق در تفليس درگذشت مردى بذله‌گو بود ديوانش مركب از اشعار فارسى و تركى با مقدمهء مرحوم محمد على صفوت به سال 1322 ش . در تبريز به چاپ رسيده از اوست : [ اشعار او ] اين قطعه را به مرحوم طالبوف فرستاده است : زنده باش اى حكيم پندآموز * زنده باش اى مربّى عالم اى بناى وطن‌پرستى تو * استوار و قويم و مستحكم وطن پير ما به غير از تو * نيست ز ابناى خويشتن خرم خامهء موشكاف تو بگشود * اى بسا عقده‌ها ز جذر اصم شهر گيرند گر شهان با تيغ * تو جهانى گرفته‌اى به قلم وقت انشا ز قدرت قلمت * ادبا لرزد و عطارد هم لعلى از حضرت تو دارد چشم * گاه بنوازيش به نوك قلم از غزلهاى اوست : بر در تو آرزويم غير دربانى نبود * پيش من دربانيت كمتر ز سلطانى نبود روز و شب بودم پىِ آن طره و گيسو ولى * حاصلم غير از پريشانى و حيرانى نبود كى دل ويرانه‌ام معمور مىگشت از غمت * زان كه صاحب‌خانه جز در فكر ويرانى نبود در شب تنهائى هجران ، من سرگشته را * جز خيال زلف تو يك مونس جانى نبود